Bribery Punishment India: రూ.500 లంచం కేసు.. మూడున్నర దశాబ్దాల తర్వాత సుప్రీం కోర్టు కీల‌క తీర్పు

Bribery Punishment India: భారతదేశంలో లంచం, అవినీతికి సంబంధించిన అంశాలు ఎప్పుడూ చర్చనీయాంశంగానే ఉంటాయి. దీనికి సంబంధించి ప్రస్తుత పరిస్థితులు, చట్టపరమైన శిక్షలు, న్యాయ వ్యవస్థ పనితీరుపై పరిశీలిస్తే.. దేశంలో ప్రతిరోజూ వివిధ రాష్ట్రాల్లో అవినీతి నిరోధక శాఖ (ACB) లేదా సిబిఐ (CBI) దాడులు నిర్వహిస్తూనే ఉంటాయి. ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో భూమి రికార్డుల మార్పిడి కోసం లేదా కాంట్రాక్టు బిల్లుల మంజూరు కోసం వేల నుండి లక్షల రూపాయలు లంచం తీసుకుంటూ పట్టుబడుతున్న అధికారుల వార్తలు తరచుగా వస్తుంటాయి. అయితే ఈ కేసుల విచారణను పరిశీలిస్తే న్యాయం చాలా నెమ్మదిగా జరుగుతుందని అర్థమవుతుంది. దీనికి నిదర్శనంగా నిలిచే ఒక ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణ ఇటీవల వెలుగులోకి వచ్చింది.

మూడున్నర దశాబ్దాల క్రితం నాటి ఒక చిన్న లంచం కేసులో అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఇటీవల తుది తీర్పునిచ్చింది. 1990 జూన్ 19న ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఉధమ్‌సింగ్ నగర్ జిల్లాలో ఒక ఎక్సైజ్ కానిస్టేబుల్ రూ. 500 లంచం తీసుకుంటూ పట్టుబడ్డాడు. ఈ ఘటన జరిగిన సుమారు 16 ఏళ్ల తర్వాత అంటే 2006లో సెషన్స్ కోర్టు అతడిని దోషిగా నిర్ధారించి రెండేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించింది. కేవలం ఐదు వందల రూపాయల కోసం మొదలైన ఈ న్యాయపోరాటం అక్కడితో ఆగకుండా దశాబ్దాల పాటు కొనసాగింది.

సెషన్స్ కోర్టు తీర్పును సవాలు చేస్తూ సదరు కానిస్టేబుల్ ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టును ఆశ్రయించగా.. 2012లో హైకోర్టు కూడా ట్రయల్ కోర్టు తీర్పునే సమర్థించింది. చివరకు ఈ వివాదం సుప్రీంకోర్టుకు చేరింది. జస్టిస్ పంకజ్ మిత్తల్, జస్టిస్ పీబీ వరాలేలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అప్పీల్‌పై విచారణ చేపట్టింది. హైకోర్టు నిర్ణయంలో ఎటువంటి తప్పు లేదని స్పష్టం చేస్తూనే.. నిందితుడి ప్రస్తుత వయస్సును పరిగణనలోకి తీసుకుంది. ప్రస్తుతం ఆ వ్యక్తి వయస్సు 75 ఏళ్లు కావడంతో, అతను ఇప్పటికే రెండు నెలల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించి ఉండటంతో మానవతా దృక్పథంతో శిక్షా కాలాన్ని రెండేళ్ల నుండి ఒక ఏడాదికి తగ్గిస్తూ సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిచ్చింది.

ఈ కేసు విశ్లేషిస్తే భారత న్యాయ వ్యవస్థలో కేసుల పరిష్కారానికి పట్టే సుదీర్ఘ సమయం స్పష్టమవుతుంది. 1988 నాటి అవినీతి నిరోధక చట్టం ప్రకారం లంచం తీసుకుంటే 3 నుండి 7 ఏళ్ల వరకు శిక్ష పడే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ.. శిక్ష ఖరారు కావడానికి 35 ఏళ్ల సమయం పట్టడం అనేది వ్యవస్థలోని జాప్యాన్ని సూచిస్తోంది. సాక్ష్యాధారాల సేకరణలో జాప్యం, వరుస అప్పీళ్లు, కోర్టుల్లో కేసుల భారమే ఇందుకు ప్రధాన కారణాలు. ఏది ఏమైనా ‘చట్టం తన పని తాను చేసుకుపోతుంది’ అనడానికి ఈ 35 ఏళ్ల నాటి కేసు ఒక బలమైన నిదర్శనంగా నిలిచింది.