China Dalai Lama India: మీ కాళ్లను మీరే నరుక్కుంటారు.. దలైలామా వారసత్వంపై భారత్‌కు చైనా వార్నింగ్

Chian Warns India Over Dalai Lama| భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఉన్నత స్థాయి భద్రతా సమావేశం కోసం చైనాకు వెళ్లనున్న సమయంలో.. దలైలామా వారసత్వం విషయంలో మరోసారి ఉద్రిక్తతలు తలెత్తాయి. చైనా, ఈ విషయాన్ని తమ ‘అంతర్గత వ్యవహారం’ అని పేర్కొంటూ, భారత్‌ను ఆటలాడొద్దు (‘జిజాంగ్ కార్డ్’) అంటూ హెచ్చరించింది.

1959 నుంచి భారత్‌లోని ధర్మశాలలో నివసిస్తున్న టిబెట్ ఆధ్యాత్మిక గురువు దలైలామా ఇటీవల తన 90వ పుట్టినరోజును జరుపుకున్నారు. ఈ వేడుకలకు భారత కేంద్ర మంత్రి కిరెన్ రిజిజు సహా పలువురు ప్రముఖులు హాజరయ్యారు. ఈ సందర్భంగా దలైలామా.. తన పునర్జన్మ విషయంలో తనకు, తన ఆధ్యాత్మిక సంస్థకు మాత్రమే నిర్ణయాధికారం ఉందని, చైనా అనుమతి అవసరం లేదని స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు చైనాకు కోపం తెప్పించాయి. న్యూఢిల్లీలోని చైనా రాయబార కార్యాలయం ఈ విషయాన్ని ‘చైనా-భారత సంబంధాల్లో ముల్లు’ లాంటిదని వ్యాఖ్యానించింది.

చైనా రాయబార కార్యాలయం ప్రతినిధి యూ జింగ్ సోషల్ మీడియా ప్లాట్ ఫామ్ ఎక్స్‌లో ఒక పోస్ట్‌ చేశారు. అందులో.. “దలైలామా పునర్జననం వారసత్వం అనేది చైనా అంతర్గత వ్యవహారం” అని పేర్కొన్నారు. కొందరు భారత వ్యూహాత్మక విశ్లేషకులు, అధికారులు ‘అనుచిత వ్యాఖ్యలు’ చేస్తున్నారని విమర్శిస్తూ.. ఈ విషయంతో ఆటలాడితే భారత్ ‘తన పాదాలకు తానే నరుక్కుంటుంది’ అని హెచ్చరించారు.

భారత్ ఈ విషయంలో జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోంది. దలైలామా పుట్టినరోజుకు ముందు, జూలై 4న, విదేశాంగ శాఖ భారత్ ధార్మిక లేదా విశ్వాస విషయాలపై ఎలాంటి స్థానం తీసుకోదని పేర్కొంది. అయితే, బౌద్ధమతాన్ని అనుసరించే మంత్రి రిజిజు, దలైలామా పక్కన కూర్చొని, “దలైలామా లేదా ఆయన ధార్మిక సంస్థకు మాత్రమే పునర్జన్మ నిర్ణయాధికారం ఉంది” అని స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు ధార్మిక విశ్వాసం ఆధారంగా ఉన్నప్పటికీ, చైనాకు ఇది రుచించలేదు.

ఈ విషయం కేవలం ఆధ్యాత్మికమే కాదు, రాజకీయంగా కూడా ముఖ్యమైనది. చైనా, టిబెట్‌పై తమ ప్రభావాన్ని కొనసాగించడానికి దలైలామా వారసత్వాన్ని నియంత్రించాలనుకుంటోంది. వ్యక్తిగతంగా భారత్‌కు, ధర్మశాలలో దలైలామా, టిబెట్ ప్రభుత్వ-నిర్వాస సమాజం ఉండటం వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాన్ని ఇస్తుంది. ముఖ్యంగా 2020లో లడఖ్ సరిహద్దు ఘర్షణలో 20 భారత సైనికులు, 4 చైనా సైనికులు మరణించిన తర్వాత ఈ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. భారత్‌లో సుమారు 70,000 టిబెట్ శరణార్థులు ఉన్నారు, వీరిలో చాలామంది చైనా నియంత్రణను వ్యతిరేకిస్తూ రాజకీయంగా చురుకుగా ఉన్నారు.

Also Read: అమెరికాలో మాంసాహారం తినే ఈగల బెడద.. చనిపోతున్న పశువులు..

జైశంకర్ జూలై 15న షాంఘై కోఆపరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ (ఎస్‌సిఓ) సమావేశం కోసం టియాంజిన్‌కు వెళ్లనున్నారు. 2020 సరిహద్దు ఘర్షణ తర్వాత ఇది భారత్-చైనా మధ్య అత్యున్నత స్థాయి సమావేశం. ఈ సమావేశం బహుపాక్షిక భద్రతా చర్చల చుట్టూ జరిగినప్పటికీ, దలైలామా విషయం.. ద్వైపాక్షిక ఉద్రిక్తతలు చర్చల్లో కీలకంగా ఉంటాయని అందరూ ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. గత నెలలో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ కూడా ఎస్‌సిఓ సమావేశంలో చైనా రక్షణ మంత్రిని కలిసినప్పటికీ, టిబెట్ విషయంతో సహా ఉద్రిక్తతలు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు.