Stress: మెంటల్ వెల్నెస్.. ఒత్తిడి సమయంలో మీ మైండ్‌ను ఎలా రీసెట్ చేయాలి?

Stress: నేటి బిజీ లైఫ్ స్టౌల్ లో ఒత్తిడి అనేది మన జీవితంలో ఒక భాగమైపోయింది. నిరంతర ఆందోళన, పని ఒత్తిడి లేదా వ్యక్తిగత సమస్యల వల్ల మన నాడీ వ్యవస్థ తరచుగా ‘ఫైట్ ఆర్ ఫ్లైట్’ మోడ్‌లోకి వెళ్లిపోతుంది. దీని వల్ల గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అలసట వంటివి కలుగుతాయి. మన నాడీ వ్యవస్థను తిరిగి సమతుల్యతలోకి తీసుకురావడానికి కొన్ని శాస్త్రీయ పద్ధతులు ఉన్నాయి. ఈ ఆర్టికల్‌లో ఒత్తిడిని అధిగమించి.. మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకునే మార్గాలను తెలుసుకుందాం.

ఒత్తిడి సమయంలో నాడీ వ్యవస్థను ఎలా క్రమబద్ధీకరించాలి ?
మన నాడీ వ్యవస్థ రెండు ప్రధాన భాగాలుగా పనిచేస్తుంది: ఒకటి మనల్ని అప్రమత్తం చేసే సింపథటిక్ సిస్టమ్, రెండోది మనల్ని ప్రశాంత పరిచే పారాసింపథటిక్ సిస్టమ్. ఒత్తిడి కలిగినప్పుడు సింపథటిక్ సిస్టమ్ అతిగా పని చేస్తుంది. దానిని అదుపులోకి తెచ్చి, శరీరాన్ని సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి క్రింది పద్ధతులు పాటించాలి.

1. లోతైన శ్వాస ప్రక్రియ:
మనం ఒత్తిడిలో ఉన్నప్పుడు శ్వాస వేగంగా, తక్కువగా తీసుకుంటాం. దీనికి విరుద్ధంగా, నెమ్మదిగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకోవడం వల్ల మెదడుకు “అంతా బాగుంది” అనే సంకేతం అందుతుంది.

4-7-8 టెక్నిక్: 4 సెకన్ల పాటు శ్వాస తీసుకోవడం, 7 సెకన్ల పాటు ఆపి ఉంచడం, 8 సెకన్ల పాటు నెమ్మదిగా వదలడం. ఇది వేగస్ నరమును ఉత్తేజితం చేసి నాడీ వ్యవస్థను శాంతింపజేస్తుంది.

2. గ్రౌండింగ్ టెక్నిక్ (5-4-3-2-1 పద్ధతి):
ఆందోళన పడుతున్నప్పుడు మన ఆలోచనలు భవిష్యత్తు గురించి లేదా గతం గురించి ఉంటాయి. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న దానిపై దృష్టి పెట్టడానికి గ్రౌండింగ్ సహాయపడుతుంది.

మీ చుట్టూ ఉన్న 5 వస్తువులను చూడండి.

మీరు తాకగలిగే 4 వస్తువులను స్పృశించండి.

మీరు వినగలిగే 3 శబ్దాలను గమనించండి.

మీరు ఆఘ్రాణించగలిగే 2 వాసనలు.

మీరు రుచి చూడగలిగే 1 వస్తువు.

3. చల్లటి నీటి చికిత్స:
మీ ముఖాన్ని చల్లటి నీటితో కడగడం లేదా చల్లటి నీటితో స్నానం చేయడం వల్ల నాడీ వ్యవస్థ తక్షణమే “రీసెట్” అవుతుంది. చల్లటి ఉష్ణోగ్రత మన హృదయ స్పందన రేటును తగ్గించి, పారాసింపథటిక్ సిస్టమ్‌ను యాక్టివేట్ చేస్తుంది. ఇది ఒత్తిడి నుంచి తక్షణ ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది.

4. శారీరక కదలికలు:
జంతువులు ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు తమ శరీరాన్ని ఒక్కసారిగా విదిలిస్తాయి. మనుషులు కూడా అలాగే చేయడం వల్ల శరీరంలో పేరుకుపోయిన ‘స్ట్రెస్ ఎనర్జీ’ బయటకు పోతుంది. కొద్దిసేపు నడవడం, డ్యాన్స్ చేయడం లేదా చేతులను ఊపడం వంటివి చేయడం వల్ల కండరాల్లోని బిగువు తగ్గుతుంది.

5. వేగస్ నెర్వ్ స్టిమ్యులేషన్:
వేగస్ నరం మన మెదడును , శరీరంలోని ప్రధాన అవయవాలను కలుపుతుంది. దీనిని స్టిమ్యులేట్ చేయడం ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు.

హంమింగ్ : నెమ్మదిగా హుంకారం చేయడం లేదా పాటలు పాడటం వల్ల గొంతులో కలిగే కంపనాలు వేగస్ నరాన్ని యాక్టివేట్ చేస్తాయి.

గార్గ్లింగ్ : నీటితో పుక్కిలించడం వల్ల కూడా ఇదే ఫలితం ఉంటుంది.

6. సోషల్ కనెక్షన్ :
మనకు నచ్చిన వ్యక్తులతో మాట్లాడటం, వారిని హగ్ చేసుకోవడం లేదా పెంపుడు జంతువులతో గడపడం వల్ల శరీరంలో ‘ఆక్సిటోసిన్’ అనే హార్మోన్ విడుదలవుతుంది. ఇది ఒత్తిడిని తగ్గించి మనసుకు భరోసాను ఇస్తుంది.